Những gia đình làm chuyên chở thì khá hơn, thu nhập khá hơn vì họ đầu tư thuyền bến nhiều nhưng cũng chả đủ xây nhà trên bờ” – Một người dân làng chài san sẻ
000 đồng của tôi, còn vợ đánh bắt thủy sản được gì ăn nấy, hôm nào được mẻ lớn, bán bớt cũng đủ tiền sinh hoạt hàng ngày. Cả làng chài Nguyệt Đức quanh năm bán mặt cho nước, bán lưng cho trời ai ai cũng chỉ ước mơ có vậy” – chị Nguyệt, một người dân làng chài ngùi ngùi.
Bữa cơm ăn cũng vội trước hoàng hôn. Bởi gần như tất tật thời kì họ ở trên thuyền, ít khi lên bờ mà có lên bờ cũng không làm được gì. Không hy vọng các cháu đỗ đạt, giàu sang chỉ cần có nghề nghiệp ổn định, mua được đất, xây được nhà là tôi mừng lắm. Cụ Cao Thị Lan (73 tuổi) đang sinh sống với con trai cả trên thuyền và các cháu nội. Mỗi chiếc thuyền là một gia đình riêng có đầy đủ đồ đạc như ở một ngôi nhà trên bờ, từ tivi, giường chiếu, bếp núc.
Khi đó họ chỉ biết kết liên các thuyền thành một khối bằng các sợi dây thừng cỡ lớn và mỏ neo. Các cháu lớn thì không có điều kiện học lên cao, nhiều cháu phải bỏ dở giữa chừng vì mưu sinh, số còn lại tốt nghiệp phổ biến nhưng cũng không tiến xa được. Bởi thế, ở đây từ khi biết chạy là các cháu đã được học bơi.
Trước khi trời tối, gia đình bà cũng như cả làng phải hoàn thành các hoạt động sinh hoạt như tắm giặt, ăn cơm… “Mỗi khi con cái, bố mẹ bị đau ốm cần đi viện thì cả nhà lại được phen rối loạn.
Chủ yếu họ sử dụng đài, tivi để giải trí. Ảnh: Quân Nguyễn “Cả đời tôi lênh đênh trên sông không quản ngại, nhưng tôi chỉ mong các cháu một ngày sớm nhất được lên bờ an sinh. Kinh tế trong làng cốt yếu dựa vào nghề chuyên chở trên sông và đánh bắt thủy sản. Ban ngày mọi người đi làm nặng nhọc, nhưng buổi tối cũng không có được thời kì thoải mái
Hiện tại, liên lạc vận tải đường bộ phát triển nên nghề truyền thống không còn thịnh hành nữa. Rất may là mẹ tròn con vuông” – chị Quỳnh (41 tuổi) chia sẻ. Trước đây, làng chài Nguyệt Đức chính là nơi thông thương chuyên chở nguyên vật liệu và lưu thông hàng gốm cho làng Thổ Hà và rượu làng Vân.
Nếu đêm tối còn hoạt động, làm việc rất nguy hiểm, đặc biệt là trẻ nhỏ. Khó nhọc mưu sinh Làng Nguyệt Đức vốn là nơi giáp giới giữa hai tỉnh Bắc Giang và Bắc Ninh được ngăn cách bởi sông Cầu.
“Cơn bão số 6 đầu tháng 8 vừa qua đã giật tung mái thuyền khiến cả gia đình phải chạy lên bờ ở nhờ, vì mỗi thuyền chỉ chứa được lượng người một mực nên không thể ở nhờ thuyền bên, một người làng chài kể. Theo: PL&XH. Cả khóa 2012-2013 chỉ có 1 cháu đỗ ĐH, còn lại là cao đẳng và chỉ tốt nghiệp phổ thông.
Tỷ lệ bỏ học giữa chừng cũng nhiều do hoàn cảnh gia đình khó khăn”. Chị Bùi Thị Liên (25 tuổi) hàng ngày vẫn ôm con lái đò mưu sinh. Các hộ cũng có sự phân hóa như trên bờ, nhà nào có điều kiện hơn thì mua thuyền lớn làm chắc chắn bằng bê tông, cốt thép tải trọng lớn để phục vụ việc làm ăn tải nguyên liệu xây dựng hay hàng hóa. Một số cháu mầm non, tiểu học thì ba má phải cắt thời gian ra đưa đón.
Ai có nhiều mối làm ăn, quan hệ tốt mới duy trì được. Vì vậy các hoạt động thúc đẩy kinh tế cũng khó mà phát triển. Đây là nơi hội tụ tới 174 hộ dân với gần 1000 nhân khẩu nhưng lại khó khăn trăm bề
Nên chi cuộc sống mưu sinh của họ gặp muôn vàn khó khăn. Các hộ gia đình ở đây thường có từ 2-5 nhân khẩu, có hộ có tới ba đời cùng sinh sống trên một chiếc thuyền. Nghề chuyển vận chỉ dành cho những hộ có điều kiện hơn về kinh tế và có kinh nghiệm, truyền thống lâu năm mới có thể làm.
Phần đông những chiếc thuyền đều tụ họp ở hai bờ sông, mỗi bên đều có hàng chục chiếc hoen gỉ nối đuôi, bám chặt và được liên kết với nhau bằng những sợi dây thừng, mỏ neo kiên cố. Đường vào làng cũng khó khăn dù chỉ cách QL khoảng 10km do đẵn là đường đất, bê tông liên thôn nhỏ hẹp.
Đây là ngôi làng độc nhất không có đường bộ, không đất định cư trên bờ. Các cháu ở đây đều được cắp sách tới trường nhưng muôn nghìn gian truân. Thậm chí người dân còn tận dụng diện tích trồng rau, nuôi chó mèo, gia cầm trên thuyền để phục vụ sinh hoạt. Lần sinh con gái thứ hai 5 năm trước, cả gia đình phải bơi thuyền nhỏ đưa tôi lên bờ ra trạm y tế xã Yên Viên nhưng vừa tới nơi thì con tôi cũng đã chào đời.
Bởi khi màn đêm buông xuống, trên sông tối đen như mực không thể làm gì. Còn những hộ thường ngày thì dùng thuyền tải trọng vừa và nhỏ để sinh hoạt, những hộ nghèo không mua được thuyền thay nhà ở thì dùng thuyền chài để đánh bắt thủy sản trên sông.
Nhiều người đã phải bỏ nghề chuyển sang đánh bắt thủy sản hay bỏ lên bờ đi làm mướn qua ngày. Bởi dòng sông chảy xiết và gió giật khiến những chiếc thuyền cọ xát mạnh vào nhau. Về địa chính thì Nguyệt Đức là ba phần đất ven sông thuộc các thôn: Yên Viên, xã Vân Hà, thôn Vạn Phúc, phường Vạn An, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.
Thu nhập của cả gia đình chỉ dựa vào những ngày công làm thuê trên bờ khoảng 150
Từ thuyền lên bờ nếu nhà nào gần đường cái thì chỉ có một tấm ván nhỏ dài 3-5m, rộng 20cm bắc lên, còn những nhà ở xa không nối được ván thì đi qua từng nhà một để lên. Hàng ngày nhiều cháu muốn tới lớp phải lò cò qua từng chiếc thuyền san sát nhau. Những chiếc thuyền nối đuôi nhau ven xã Vân Hà trải dài cả cây số tạo thành một khối thuyền khổng lồ.
Một góc làng chài Nguyệt Đức vắng lặng trên sông Cầu. Ông trưởng thôn Trần Văn An cho biết: “Cả làng chài có 174 hộ sống trên thuyền, tổng cộng hơn 800 khẩu đã sống bao đời nay, trải dài khoảng 2km dọc bờ sông.
“Vận tải đường sông hiện cả đời cũng không mua nổi mảnh đất tử tế để xây nhà trên bờ, bởi hàng hóa giờ buôn bán khó khăn, chuyển vận bị cạnh tranh gay gắt không còn thế độc quyền nữa. Chỉ có gia đình nào gần bến phà, gần nút liên lạc đất liền thì họ mới mua xe máy và gửi nhờ láng giềng nhưng chỉ sử dụng mỗi khi khẩn, đi xa hay đưa đón con cháu đi học.
Giao thông ở đây thì chỉ có sông và nước, cả làng trên thuyền nên hầu như thường ai sử dụng xe máy.
Hầu hết các cháu ở làng đều được cắp sách tới trường như các bạn trên bờ nhưng rất ít cháu theo con đường học. Hoặc phải dùng thuyền nhỏ, xuồng máy để đưa người nhà đi cấp cứu. Cảnh sinh hoạt trên sông của người làng chài thèm khát “lên bờ” Vào những ngày mưa bão, nước lũ dâng cao, người dân Nguyệt Đức phải đối mặt với tử thần.
Có cháu không may sảy chân ngã xuống nước coi như mất buổi học. Trước đó, cứ mỗi lần bão lớn là cả làng lại phải chuẩn bị các dụng cụ cứu hộ trên sông sẵn ở thuyền và tập hợp các hộ gia đình sát lại gần nhau. Cuộc sống sinh hoạt và mọi hoạt động kinh tế của họ hầu như diễn ra trên thuyền, dưới bến.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét