Chiếc cúc bấm không làm cho ai khổ cả
Ngược lại, người ta không thể là “công dân toàn cầu” thực thụ khi họ chưa phải là công dân thực thụ của sơn hà mình. Con người là tổng hòa các mối quan hệ từng lớp, Mác đã nói đại ý thế; vậy thì trong một từng lớp nhiều chuyện như bây chừ muốn thương người như thể thương thân cũng khó lắm thay.
Uống nước nhớ nguồn là cách nói về lòng hàm ân, tri ân tổ tông, tiên sư cha. Đổi mới văn chương không phải là thoát ly quay lưng lại dân tộc, nghênh ngang đứng ngoài đời sống sơn hà, chửi bới bôi nhọ tiền nhân, giải thiêng giễu nhại các nhân vật lịch sử, các anh hùng đã được quần chúng.
Một xã hội mà ai cũng biết “quốc nạn” tham nhũng đang hoành hành như cơn bão ngầm vô cùng hiểm nguy, không ít cuộc chạy đua, giành giật chức vị, quyền lực đang xảy ra đó đây, con người thiếu niềm tin vào nhau, vàng thau thật giả lộn lạo, muôn chuyện khó lường, khó đoán định làm sao. Ước chừng, mấy ai nói về lòng chung thủy mà vừa hàm súc lại thâm thúy nhưng rất giản dị như thế này: Chồng ta áo rách ta thương / Chồng người áo gấm xông hương mặc người.
Hát quan họ trên thuyền trong hội Lim (Bắc Ninh). Đó là gì nếu không phải là những giá trị tốt đẹp mà tiên nhân tổ sư ta đã xây đắp nên bằng mồ hôi và máu, bằng sức lực và trí óc của mình. Một thông điệp rất rõ ràng hiện ra: Ta là người Việt Nam mang trong mình dòng máu Lạc Hồng.
QĐND - thi sĩ Nguyễn Bính, bởi quá đắm say cái quê kệch của xứ sở hoa chanh mà vân vi đến mất ăn mất ngủ với chiếc cúc bấm trên áo cô thôn nữ hôm qua vừa đi tỉnh về. # Tôn thờ, háo hức đề cao sự lỗ mãng dơ duốc, kích động bạo lực, cổ súy cho lối sống thấp hèn, ích kỷ. Hài lòng hội nhập là điều không phải tranh biện, bởi đó là quy luật phát triển từng lớp loài người; thế giới sẽ về đâu nếu các dân tộc không có niềm tin vào nhau và lấy đối đầu thay cho đối thoại, lấy xung đột thay cho hiệp tác, lấy thù địch thay cho hòa hợp.
Cứ giật mình nghĩ rằng, nếu không có những chuyện cướp, giết, hiếp ấy thì báo chí sẽ tẻ nhạt vô vị lắm sao?! Không khỏi thở dài khi nghe một vị lãnh đạo nói rằng: Nước mình, đi đến đâu tôi cũng gặp chuyện buồn. Và, còn có cả lề mề áo tứ thân, khăn mỏ quạ, quần nái đen nữa chứ.
Ông cha ta vốn hay kiệm lời và rất dung dị trong khuyên bảo con cháu. Những vụ cướp của, giết người, cưỡng dâm trở nên tin hot, bài hot trên một số tờ báo viết, báo mạng. Chiếc cúc bấm chắc chẳng làm khổ thi sĩ đến vậy, nếu hàng trăm năm trước đó, những cô gái thôn dã thắt đáy lưng ong không mặc yếm lụa sồi có cái dây lưng đũi nhuộm hồi sang xuân.
Chân quê đâu phải là quê mùa mà là văn hóa truyền thống đấy bạn ạ. Thương người khác như thương mình, đó là gì nếu không phải là mục đích cao cả của những đạo thực sự. Không dân tộc nào, quốc gia nào có thể tồn tại, sống một mình một cõi trong thời đại toàn cầu hóa này. Chiếc cúc bấm nghiễm nhiên trở thành quen thuộc và biến thành “biểu tượng” của sự cải cách thời trang trên đất Việt (?!) mở đường cho rất nhiều mốt ăn mặc, thiên hướng thời trang ra đời và phát triển đến chóng mặt sau đó.
Tuy nhiên, sòng phẳng mà nói, không phải thứ gì có cội nguồn từ phương Tây du nhập vào nước ta đều có hại, ngược lại, qua quá trình giao thoa thu nạp thì không ít giá trị văn hóa của họ đã góp phần làm cho dân tộc ta sáng sủa, văn minh hơn. Chị ngã em nâng là thành ngữ nói về tình cảm anh chị em.
Hội nhập không có lỗi trong những sa sút, vơi nhạt hay băng hoại về giá trị đạo đức văn hóa ở tầng lớp ta hiện giờ. Trong mỗi gia đình cũng thế, dù đương đại đến bao nhiêu thì sự hàm ơn tổ tông, kính trên nhường dưới, thương yêu hòa thuận, chung thủy trọn vẫn là những chuẩn mực không gì thay thế được.
Bởi vậy, Âu phục mới dần dà thay thế Việt phục, com lê cà vạt thay cho áo the khăn xếp, áo dài tân thời hay váy Tây thế chỗ áo tứ thân và chiếc quần nái đen với khăn mỏ quạ thì không mấy cô gái dùng nữa. Lỗi là ở ta chưa biết gạn đục khơi trong, chưa biết người biết ta một cách thấu tỏ và còn thiếu do dự suy lựa khi có rất nhiều thứ ùa đến ào vào.
Hôm nay, nhiều tên tuổi của các nhà thiết kế thời trang nổi danh trong và ngoài nước không mấy xa lạ với người Việt, nhất là các bạn trẻ. Những câu chuyện, những mẩu tin về sự lọc lừa, điêu trá, bạo lực. Qua thời yếm lụa sồi, khăn mỏ quạ, quần nái đen. Thực ra, Nguyễn Bính đâu khổ vì chiếc cúc bấm trên áo cô thôn nữ mà chỉ xót xa trước sự xói mòn, phai bạc của bản sắc văn hóa dân tộc trước sức tiến công của văn hóa ngoại lai theo gót giày viễn chinh thực dân phương Tây nhập cảng vào nước ta.
Tổ quốc này cũng thế, hòa nhập nhưng không hòa tan, phải biết giữ gìn và phát triển bản sắc dân tộc trong mọi cảnh ngộ tình huống như tổ sư tiên sư cha mình.
Chẳng phải ngẫu nhiên mà dân tộc ta coi Hùng Vương là “Vua” của muôn thuở. Cách tân không phải là khuấy nước trong thành đục, đổi trắng thay đen, tung thả hỏa mù, càng không phải vọng ngoại vô lối để biến mình trở nên kẻ nhai lại những cái người ta đã vứt bỏ.
Quê tôi còn có câu này: Làm anh làm ả thì ngả mặt lên. Tôi lại vu vơ nghĩ tới chiếc cúc bấm. Đồng hành với họ là những người mẫu, siêu mẫu cực kỳ cao ráo thon thắt hấp dẫn trong ánh đèn lung linh lộng lẫy của các sân khấu.
Trong buổi đầu, sự thay đổi trang phục mang tên tân thời đó kiên cố cũng phải chịu rất nhiều tiếng bấc, tiếng chì của cõi tục. Công cha như núi Thái Sơn / Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra là câu ca dao cảm động nói về tấm lòng bố mẹ. Dân tộc ta đã chọn lựa hấp thụ đa số những cái phù hợp, tiến bộ của “người ta” để làm phong phú thêm, đa dạng hơn nền văn hóa “nhà mình”.
Khái niệm “công dân toàn cầu” không bao hàm việc đánh mất bản sắc dân tộc mình.
Đây không phải là nỗi buồn chiến tranh mà là nỗi buồn của thời hòa bình khi rất nhiều giá trị tư tưởng, đạo đức, văn hóa truyền thống đã và đang bị xuống cấp, thoái hóa, băng hoại nghiêm trọng, rất nghiêm trọng.
Chớ nghĩ rằng tổ tiên ta thủ cựu, xoành xoạch giữ lấy cái lý lẽ: Ta về ta tắm ao ta / Dù trong dù đục ao nhà vẫn hơn mà các bậc tiền bối đáng kính đã từng căn dặn con cháu: Đi một ngày đàng học một sàng khôn. Và, đây là một nhân sinh quan đầy lòng vị tha mặc cả Đức Phật lẫn Đức Chúa Giê-su. Mỗi tổ quốc, mỗi dân tộc chỉ là một căn nhà trong ngôi làng lớn đó.
Sự “thái quá” của nhà thơ đã để lại cho trần gian bài thơ Chân quê nổi danh viết ra từ năm 1936 mà đến hiện giờ đọc lại, ngâm lại vẫn cứ hay khôn xiết.
Bữa qua em đi tỉnh về / Đợi em ở cuối con đê đầu làng / Khăn nhung quần lĩnh rộn rã / Áo cài cúc bấm em làm khổ tôi. Nó ảnh hưởng không nhỏ tới việc hình thành tư cách của lớp trẻ. Đều hướng tới: Thương người như thể thương thân. Hoa chanh nở giữa vườn chanh / Thầy u mình với chúng mình chân quê. Sự cống hiến, trung thực lắm khi không được ghi nhận đúng mực.
Ai cũng biết rõ mười mươi thế giới đang hội nhập mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực: Kinh tế, chính trị, văn hóa, quân sự, ngoại giao. Tổ tông tiên sư mình đã để lại những giá trị làm người, những di sản văn hóa truyền thống tốt đẹp đời nào con cháu lại sớm quên lãng tự.
Thì đến lúc phải rộn ràng với khăn nhung, quần lĩnh. Mấy dẫn dụ quen thuộc tôi vừa kể ra chính là truyền thống đấy. Hấp dẫn hấp dẫn không phải là khơi gợi thô thiển hay càng không phải là chạy theo nhục dục, khiêu dâm.
Sự cởi mở trong thời trang không có tức là hướng tới những kiểu xống áo te tua, kỳ quặc, là kiểu váy mỏng và ngắn, mặc mà như chơi mặc.
Xin quay trở lại với Chân quê. NGUYỄN HỮU QUÝ Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo nhân dân Trần Văn Bính: no đủ mà thiếu văn hóa là mầm mống đại họa 5 thí dụ liên tưởng đến văn hóa truyền thống và hội nhập Nghe ca trù trên máy iPhone 5!.
Nó rất cần được thấm thía vào cuộc sống Hôm nay khi những ràng buộc, quy cách ứng xử trong gia đình càng ngày càng lỏng lẻo hơn và tuồng như nhiều bi kịch đang xảy ra trong không ít mái nhà, căn hộ. Cái ác, cái xấu đang tìm cách len lách vào từng gia đình, từng con người.
Ảnh: XB. Người ta ví von rằng, trong thời đại kỹ thuật số thì địa cầu là ngôi làng lớn của nhân loại. Hẳn nhiên, phía sau khăn nhung, quần lĩnh với áo cài khuy bấm ấy, cô gái Việt vẫn phải biết gìn giữ hương đồng gió nội như giữ lấy hồn Việt đẹp đẽ của dân tộc mình. Thời buổi hiện giờ, rất dễ biến mình thành kẻ “nô lệ văn hóa” mà cứ ngỡ rằng đấy là sự đương đại, mới mẻ cao sang.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét